نخستین بنای تاریخی که در آغاز سفر به استان فارس و از سمت اصفهان توجه هر بینندهای را به خود جلب میکند، قلعه قدیمی ایزدخواست است. این قلعه با شکوه که بر روی صخرهای بلند قرار دارد، به طرز شگفتانگیزی یادآور ارگ بم در کرمان است. درون این قلعه، خانههای کوچک و متعددی وجود دارد که با کوچههای باریک به هم متصل میشوند و حس زندگی در روزگار گذشته را زنده میکنند.
متأسفانه، این اثر تاریخی در طول زمان و بیتوجهیهای مسئولان دچار آسیبهای جدی شده و بخشهای زیادی از آن در خطر نابودی قرار دارد. این قلعه متعلق به دوران ساسانیان است و نشانهای از تاریخ غنی و فرهنگ این سرزمین به شمار میرود.
یکی از ویژگیهای منحصر به فرد این بنا، امنیت فوقالعاده آن است. وجود خندقی عمیق در اطراف قلعه، آن را به یکی از دستنیافتنیترین مکانها در دوران باستان تبدیل کرده است. همچنین، آتشکدهای که در این قلعه قرار داشته، نخستین آتشکده در ایران به شمار میرود که پس از ورود اسلام به مسجد تبدیل شده است.
ایزدخواست به عنوان اولین قلعه خشتی جهان از نظر قدمت و دومین بنای خشتی از نظر وسعت بعد از ارگ بم شناخته میشود. این قلعه، حاوی عواطف و خاطراتی است که در فرسودگیهای آن به وضوح نمایان است. شاید متولیان فرهنگی و حافظان میراث تاریخی در انتظار زلزلهای دیگر هستند که این بار آنها را به یاد بیاورد که حفظ چنین بناهایی برای توسعه گردشگری و شناساندن هویت فرهنگی کشور چقدر ضروری است.
این قلعه، که در گذر زمان و فراموشی متولیان دچار آسیبهای زیادی شده، به واقع یکی از مهمترین آثار تاریخی دوران ساسانیان محسوب میشود. ویژگی بارز امنیت این قلعه و وجود خندق عمیق آن، به آن حالتی جادویی بخشیده که در ذهن هر بینندهای نقش میبندد.
آتشکده قلعه ایزدخواست، نخستین آتشکدهای است که پس از ورود اسلام به مسجد تبدیل شده و این خود گواهی بر تنوع فرهنگی این سرزمین است. قلعه ایزدخواست، با تمام بیمهریهایی که بر خشت خشت آن ثبت شده، از خاطراتی غنی سرشار است که فرسودگی آن به خوبی قابل مشاهده است. شاید مسئولان فرهنگی و نگهبانان میراث تاریخی در انتظار زلزلهای دیگر هستند که یادآوری کند حفظ این بناها چقدر اهمیت دارد.
وبلاگ آباده زیبا
